De aanleiding voor het schrijven van deze blog is de nieuwstitel “Moeten we misschien toch terug gas van Rusland toelaten in Europa?“
Dit terwijl we in oorlog zijn met Rusland. We weten dat we de cashflow van onze tegenstanders aanspijzen. We weten ook dat elke kuub gas die we importeren niet bijdraagt aan ons globaal emissieprobleem. In oorlog zijn met een instabiele wereld en er tegelijk zo afhankelijk van zijn, geeft geen behaaglijk gevoel. Als politici het antwoord niet kennen, moet het antwoord komen van de gewone burgers die er straks mee moeten omgaan. Wat wordt straks het meest belast? Het leveren van fossiele brandstoffen, het uitstoten van CO2, het verbruiken van stroom, het leveren van stroom… Noem maar op. Geld zal nodig zijn, en bij een regering die niet weet hoe het op te lossen—omdat we met ons huidig systeem niet ver genoeg in de toekomst beslissingen durven nemen—ga ik me niet wagen om voorspellingen te maken.
Eén ding is zeker: energie en het behouden van ons comfort worden duurder. We leven in een werelddeel waar afwisselend veel zon en veel wind is. Deze twee energiebronnen hebben we in Europa voldoende, en ze blijken goed complementair te zijn. Deze natuurlijke energiebronnen, aangevuld met fossiele brandstoffen en kernenergie, zijn een verantwoorde manier om dit werelddeel te voorzien van de nog steeds groeiende energievraag. De energietransitie—de overgang van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energie—heeft als gevolg dat er nog meer energie nodig zal zijn.
Elektriciteit is momenteel de meest stuurbare oplossing en toepasbaar voor de meeste van onze comfort behoeften. Ons Europees elektriciteitsnet verbindt Portugal tot Oekraïne, met elk land zijn verantwoordelijkheden die goed worden opgevolgd. We zijn goed geworden in het verbinden van zeer veel verbruikers en producenten, en in het naadloos afstemmen van vraag en aanbod.
Maar zoals ik deze blog begon: het volstaat niet, want je vijanden rijker maken doe je niet voor het plezier. Maar wat kunnen we doen en welke boodschap geven we in deze tijden? Als de politiek het antwoord niet heeft, wordt elke doelgroep vroeg of laat geviseerd. En als je als brave burger de adviezen blindelings opvolgt zonder dat dit bijdraagt aan meer comfort en zonder dat je dit merkbaar voelt aan je portemonnee, voel je je bedrogen.
Met deze achtergrond is het gemakkelijker om je keuzes niet louter van subsidies te laten afhangen.
Op het moment dat ik dit schrijf, is het zondag 15 maart 2026. Deze ochtend toen ik opstond lag er weer rijm op mijn plat dak en het gras. Het beloofde een mooie dag te worden. Mijn warmtepomp heeft deze nacht gewerkt om ervoor te zorgen dat ik niet in de kou hoefde op te staan. Een warmtepomp die al bijna 5 jaar goed zijn werk doet. Toen was het al bekend dat aardgas een eindig verhaal zou worden. Het versneld uitstoten van fossiele brandstoffen—die er miljoenen jaren over hebben gedaan om zich in onze aardkorst te verzamelen—voelde toen al niet goed aan.
Mijn warmtepomp voldoet prima aan mijn comfortbehoefte zolang ik hem met rust laat. Een warmtepomp behaalt hoge rendementen als ze rustig kan werken, zonder wispelturig aansturingsgedrag. Had ik het aanschakelen van mijn warmtepomp uitgesteld naar een later moment van de dag omdat de zon nu volop schijnt, dan had ik het deze morgen koud gehad.
Hier zie je een mooi voorbeeld van een dag waarop comfortbehoefte en productie even groot zijn. Je ziet ook dat vraag en aanbod niet overeenkomen.
Een batterij-installatie in zelfconsumptie of geavanceerd stuurgedrag was niet in staat om dit onevenwicht op te vangen. Gisteren was er nagenoeg geen zon beschikbaar, en wachten met verwarmen zou mijn comfort deze ochtend hebben ondermijnd. Maar wat is dan wel de oplossing?
Om tot de oplossing te komen, is het belangrijk te begrijpen dat bij de nieuwe manier van denken verbruiken en produceren niet aan de basis liggen van de problematiek. We hebben nu eenmaal verbruikers en producenten nodig die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn om te voldoen aan het spel van vraag en aanbod. De grootste factor waarvoor we nu betalen is het onevenwicht tussen vraag en aanbod. Als mijn nachtverbruik en productie op voorhand gekend zijn, is er geen probleem. Het elektriciteitsnet is dan in evenwicht! Als we onze productie en verbruik juist inschatten, zetten we stappen vooruit zonder zeer complexe automatisaties ad hoc te ontwikkelen die niet bijdragen aan de echte oplossing van ons Europees vraagstuk.
Mijn FlexiO-energiesysteem kan op voorhand mijn verbruikspatroon en productie inschatten en waar nodig aanpassen aan veranderende situaties. Het grote vraagstuk waar we voor staan, wordt zo uitgevoerd op een kleine individuele installatie. Deze energie-installaties zijn eenvoudig te plaatsen en maken veel intelligente domotica in de woning overbodig. Op een eenvoudige manier worden comfortbehoefte en energiefactuur met elkaar verzoend.
Welke strategie pas je best toe om je energie onafhankelijkheid te vergroten?
- Meer zonne-energie—bewezen technologie met hoog rendement.
- Meer windenergie. Op particulier niveau is het rendement beperkt, maar met een dynamisch energiecontract profiteer je ervan zonder er zelf in te hoeven investeren.
- Je bestaande gas- of mazoutketel hoef je niet per se direct te vervangen. Het is wel aan te raden je warmtevoorziening uit te breiden of te vervangen door een centraal of decentraal warmtepompsysteem.
- Een volledig aanstuurbaar PV- en batterijopslagsysteem. Hiermee benut je de beste energiecontractvoorwaarden en behoud je de waarde van zonne-energie volledig. Overscho aan zonne-energie wordt steeds meer een afvalproduct, maar als het aanstuurbaar is, blijft de meerwaarde significant. Je beschermt je ook tegen stijgende energieprijzen, want stijgende kosten = stijgende inkomsten.
- Hout- en pelletverbranding kunnen zeker bijdragen aan de diversificatie van je energiebehoefte. Als de verbranding volgens de nieuwe normen gebeurt, hoort het zeker bij de groene oplossing. Lokaal ontgonnen hout is een prima optie. Volledige afhankelijkheid van hout/pellets is echter wel niet aan te raden—het blijft verbranding en de uitstoot van fijn stof vraagt onze nodige aandacht.
Deze technieken hebben zich ondertussen voldoende bewezen en zijn ook wat betreft technische eenvoud goed te onderhouden. Vanaf een energetische comfort behoefte van 5000 kWh per jaar zijn de te maken investeringen altijd economisch verantwoord.
Is het de investering waard?
Hieronder vind je de grafiek die duidelijk aantoont dat er een groot verschil is tussen helemaal niet investeren en investeren, in mijn geval een batterijsysteem van 20kWh – 5kVa hybride omvormer met 8 kWattpiek zonne-installatie. Mijn jaarlijkse comfortbehoefte is 14000 kWh. (warmtepomp voor verwarming en koeling voor 2 gezinswoning)
